Menu

Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 6 im. M. Skłodowskiej-Curie w Kędzierzynie-Koźlu

Polonez w wykonaniu uczniów szkoły podczas Festiwalu Pieśni i Twórczości Patriotycznej
Mistrzostwa Powiatu w Szachach Drużynowych
Festiwal Pieśni i Twórczości Patriotycznej
Wycieczka w Bieszczady
Festiwal Pieśni i Twórczości Patriotycznej
Budynek Publicznej Szkoły Podstawowej nr 6 im. Marii Skłodowskiej-Curie - ulica Stalmacha 20
Lekcja przyrody
Marzenia do spełnienia, czyli Dzień Nauczyciela w PSP 6 na lirycznie i wesoło
Turniej Warcabowy z okazji Dnia Chłopaka
Mistrzostwa Powiatu w Indywidualnych Biegach Przełajowych
Dzień Postaci z Bajek
Podsumowanie tegorocznej edycji „Gorączki Złota”
Budynek Publicznej Szkoły Podstawowej nr 6 im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kędzierzynie-Koźlu - Ulica 1 Maja 3
Przedświąteczna akcja dekorowania pierniczków i innych ciasteczek...

„Dopalacz”, „dopalacze” - to termin potoczny, który uzywa się dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym bądź faktycznym działaniu psychoaktywnym, nieznajdujących się na liście substancji kontrolowanych przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Sprzedaż w/w substancji i ich mieszanek odbywa się za pośrednictwem wyspecjalizowanych sklepów - „smart shops”, które oferują całą gamę produktów - od literatury związanej z narkotykami, różne akcesoria (fajki wodne, fajki, fifki), po rozmaite substancje pochodzenia naturalnego (zioła i ich mieszanki). W asortymencie sklepów pojawiają się zarówno specyfiki o działaniu stymulującym, relaksującym, jak i psychodelicznym czy halucynogennym. Sklepy tego typu działają od kilku lat w większości krajów Europy, głównie w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Holandii. W Polsce pierwszy sklep uruchomiono w 2008 r.
Oficjalnie dopalacze sprzedawane są, jako produkty kolekcjonerskie, nienadające się do spożycia, dlatego dopuszczone są do obrotu w legalnie działających sklepach. Dopalaczami mogą być nazywane związki stanowiące pochodne zakazanych substancji psychoaktywnych (np. amfetaminy) lub też preparaty ziołowe zawierające związki halucynogenne (np. marihuana). Stopień ich szkodliwości na zdrowie i potencjału uzależniającego jest różny; wiele substancji nie zostało jeszcze pod tym względem zbadanych, co stwarza dodatkowe zagrożenie.
Problemem jest to, że dla młodych ludzi dopalacze są substytutem narkotyków oraz to, że zdelegalizowanie dopalacza, powoduje jego pojawienie się na rynku ze zmodyfikowanym składem. Inwencja chemików opracowujących dopalacze jest większa, niż szybkość procesów legislacyjnych. Kolejnym problemem jest pojawianie się z powodu dopalaczy nastolatów w szpitalu, o czym dowiadujemy się niemal codziennie z mediów.
Producenci podają opis produktu, jego skład, wskazują dawkowanie, informują o przeciwwskazaniach, a także przytaczają recenzje użytkowników. Na opakowaniach dopalaczy widnieją jednak wyraźne ostrzeżenia: „Nie do spożycia przez ludzi”. W sklepach sprzedawane są, jako „produkty kolekcjonerskie”, co znaczy, że oferta adresowana jest do kolekcjonerów tabletek, którzy umieszczają je w klaserach i trzymają na półkach, obok kolekcji znaczków czy monet.
Substancje zawarte w dopalaczach

Argyreia nervosa - powój hawajski
Roślina pochodzi z południowej Azji. Głównymi substancjami czynnymi są pochodne kwasu lizergowego Ergina, (LSA), czyli amid kwasu D-lizergowego Syntetycznym odpowiednikiem LSA jest LSD (dietyloamid kwasu D-lizergowego). Działanie LSA jest 10 – 50 razy słabsze od LSD. Są to duże pnącze z liśćmi o kształcie sercowatym o długości do 5 cm, pokrytymi srebrzystymi włoskami. Kwiaty czerwone o długości 1-1,5 cm. LSA występuje w nasionach, które są twarde, brązowe, o średnicy około 5 mm.
Efekty działania
- w miarę nasilania się działania psychodelicznego pojawia się nadwrażliwość na światło;
- silne halucynacje wzrokowe związane są głównie z odbiorem barw i zaburzeniami w postrzeganiu kontrastu. Może także wystąpić doświadczanie osobliwej umiejętności widzenia przez skórę pod strukturę tkanek, tak u siebie jak i u innych osób;
- halucynacje słuchowe;
- uspokojenie lub przeciwnie - pobudzenie i euforia;
- bezsenność.
- silna potrzeba rozciągania czy masowania swoich mięśni a także „wiercenie się” spowodowane trudnością usiedzenia na miejscu.
Efekty psychiczne po spożyciu LSA mogą być bardziej przygnębiające i depresyjne niż po LSD. Często opisywane jest występowanie wyjątkowo głębokich autorefleksji i przemyśleń o niepokojącym, a nawet ponurym charakterze. Efekty odurzające zaczynają się nasilać mniej więcej po ok. 2 godzinach od momentu zażycia i trwają z reguły od 4 do nawet 14 godzin, co przy braku silnej i zdrowej psychiki może być wyjątkowo nieprzyjemne i uciążliwe. Niektóre źródła podają, że organizm potrzebuje nawet ok. 24 godzin by całkowicie się zregenerować i „dojść do siebie”.
Zagrożenia i działania niepożądane:
- Istnieją doniesienia (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12886727) o wystąpieniu ostrych stanów psychotycznych, a nawet uporczywych myśli i działań samobójczych po zażyciu nasion powoju hawajskiego. Działanie LSA jest nieprzewidywalne i poszczególne osoby mogą w bardzo odmienny sposób reagować na te same dawki powoju. Oznacza to, że nawet przy takiej samej dawce, przyjemne, narkotyczne przeżycia mogą za drugim razem zostać łatwo zastąpione ciężkim koszmarem, tzw. „bad tripem”.
- W nasionach powoju obecne są substancje toksyczne, tzw. glikozydy cyjanogenne, których zbytnia ilość powoduje nudności, wymioty, biegunki, skurcze i bóle brzucha oraz trudności z oddychaniem. Obecność w powoju hawajskim, poza LSA, innych naturalnych składników, np. ergometryny silnie obkurczającej mięśnie macicy, stanowi zagrożenie dla ciąży.
- Częstym, aczkolwiek słabszym, negatywnym objawem działania składników czynnych powoju jest także uczucie swędzenia i mrowienia ciała.

BZP - (N-benzylopiperazyna)
Stymulant Ośrodkowego Układu Nerwowego (OUN), o działaniu podobnym do amfetaminy. Występuje w postaci białego proszku, najczęściej tabletki lub kapsułk. Efekty działania: Działa stymulująco na OUN, podobnie jak amfetamina i metamfetamina, jednak dziesięciokrotnie słabiej. Próby kliniczne wykazały, iż efekty działania BZP subiektywnie przypominają objawy występujące po użyciu amfetaminy. Działanie niepożądane: Użytkownicy zgłaszają szereg objawów niepożądanych, takich jak: bóle brzucha, nudności, wymioty, bóle głowy, kołatanie serca, brak apetytu, stany lękowe, bezsenność, dziwne myśli, zmiany nastroju, dezorientację, rozdrażnienie oraz drgawki. Istnieje mozliwość wystapienia silnego napadu drgawkowego (padaczkowego).
Zagrożenia: BZP może uzależniać, spowodować odwodnienie organizmu i przyspieszenie tętna, obciążając tym samym układ krążenia. Trudno uzyskac informacje na temat zagrożeń, ponieważ substancja ta jest jednym ze składników tabletek/kapsułek i zazwyczaj występuje w połączeniu z 3-trifluorometylofenylpiperazyną (TFMPP).

CELEA ZACATECHICHI
Występuje w Meksyku i Kostaryce. Krzew osiąga 1-1.5 m wysokości. Najczęściej występuje w postaci suszu, ale może występować także w postaci świeżych liści. Na polskim rynku pojawia się w mieszankach ziołowych oferowanych przez sklepy z dopalaczami.
Efekty działania
Roślina najczęściej jest palona lub przyjmowana w postaci wywaru. Niektóre źródła podają, że ekstrakt rośliny wpływa na nasilenie aktywności mózgu podczas snu, wydłużeniem czasu trwania fazy REM, tj. fazy snu, w której pojawia się wzmożona aktywność mózgu oraz marzenia senne. Użytkownicy wskazują na działanie zbliżone do marihuany i na lekkie działanie euforyzujące. Część osób stwierdza brak działania psychoaktywnego.
Zagrożenia i działania niepożądane
Zarówno przyjmowanie wywaru, jak i proces palenia wywołuje wyjątkowo nieprzyjemny, bardzo gorzki smak. Celea może wywoływać różne reakcje alergiczne. Symptomy mogą obejmować ogólne osłabienie fizyczne, zawroty głowy, senność, mdłości, wymioty, wysypkę, puchniecie, podrażnienie skóry. Nie można też wykluczyć bardziej gwałtownego przebiegu tych reakcji. Celea nie była przedmiotem dokładnych badań farmakologicznych ani toksykologicznych, w związku, z czym nie można ocenić, jakie są krótkotrwałe i długotrwałe skutki jej używania. Nie można jednak wykluczyć wystąpienia niebezpiecznych efektów spowodowanych interakcją z lekami lub innymi substancjami psychoaktywnymi. Z uwagi na fakt, że Celea zacatechichi zaburza świadomość i percepcję, niebezpieczne jest prowadzenie pojazdów bądź obsługiwanie maszyn po jej zażyciu.

FLY AGARIC
Zazwyczaj muchomor czerwony (Amanita muscaria), ale podobne działanie wykazuje muchomor plamisty (Amanita pantherina). Wystepuje w postaci suszu kapelusza grzyba w postaci kawałków o różnym rozdrobnieniu. Przy większych fragmentach widoczne są blaszki barwy białej lub kremowej, a po drugiej stronie susz przyjmuje zabarwienie od żółtopomarańczowego do jaskrawoczerwonego. Efekty działania: Żucie świeżych lub wysuszonych owocników oraz wypijanie wywarów z nich wywołuje stan odurzenia, który w początkowym okresie przypomina stan upojenia alkoholowego, charakteryzujący się nadmierną gadatliwością, wesołym nastrojem i dobrym samopoczuciem. Następnie występują halucynacje wzrokowe i słuchowe. U innych użytkowników może wystąpić uspokojenie i przygnębienie. Czasem pojawia się pobudzenie psychomotoryczne, które przechodzi w napady szału, charakteryzujące się nadmiernym rozdrażnieniem i wściekłością. Może wystąpić nadmierna wrażliwość wszystkich zmysłów. Najsłabsze dźwięki, normalne oświetlenie stają się trudne do zniesienia. Drobne przedmioty przyjmują olbrzymie rozmiary. Działanie niepożądane: Objawy w postaci osłabienia, zmęczenia, zaburzeń równowagi, pocenia się, zawrotów głowy, szumu w uszach. Nierzadko pojawiają się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, czyli nudności, wymioty, biegunka. Stwierdzano również przyspieszenie tętna, podwyższenie temperatury ciała nawet do 40C, zaczerwienienie skóry, suchość w jamie ustnej. Po ich ustąpieniu może pojawić się niepamięć zdarzeń przed i w czasie zaburzeń świadomości. Nasilenie tych objawów jest zależne od przyjętej dawki. Zniesienie reakcji źrenic na światło przy silnym ich rozszerzeniu może doprowadzić do oślepienia. Zagrożenia: Wszystkie opisane objawy należy uznać za objawy zatrucia składnikami czynnymi muchomora, czyli muskaryną i muskardyną oraz związkami o działaniu przeciwstawnym – kwasem ibotenowym i muscymolem. Inny składnik – bufotenina jest odpowiedzialna za działanie halucynogenne grzyba. W ciężkich zatruciach mogą wystąpić skurcze, głęboka śpiączka z obniżeniem ciśnienia krwi i zaburzeniami oddechu.

KRATOM
Jest to jedna z popularnych nazw drzewa liściastego Mitragyna Speciosa. Wykazuje skojarzone działanie licznych naturalnych składników liści, z których najistotniejsze są mitragyna i jej hydroksylowa pochodna. Jej postac fizyczna to wysuszone i sproszkowane liście albo brunatny sproszkowany ekstrakt z suszonych liści w formie kapsułek (Złoty kratom). Ekstrakt jest około 30 razy silniejszy niż liście. Efekty działania: Kratom stymuluje i działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Uważany jest za łagodniejszą formę opium. Od dawna stosowany był jako używka w krajach dalekiego wschodu, co wpisało się w uwarunkowania kulturowe. Żucie świeżych i suszonych liści lub picie wywarów z nich, w niewielkiej ilości, lekko pobudza. W wyższych dawkach wywołuje kolejno euforię, błogostan i senność. Działanie niepożądane: Wywołuje wymioty, wpływa na perystaltykę jelit, osłabia potencję seksualną, może spowodować brązowienie skóry. Zagrożenia: Przy częstym używaniu mogą wystąpić wszystkie konsekwencje przyjmowania opium łącznie z uzależnieniem. Potęguje działanie innych środków psychoaktywnych, w tym pochodzenia naturalnego (nawet ziół) oraz leków i alkoholu. Obniża sprawność psychomotoryczną, czyli zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Produkt można łatwo przedawkować.
Lion’s Tail, Lion’s Ear lub Wild Dagga (Leonotis Leonurus)
Roślina wyrasta do 3 m wysokości. Rośnie w Afryce Południowej i Wschodniej. Charakteryzuje się czerwonymi lub pomarańczowymi kwiatami. Znana jest w Południowej Afryce, jako marihuana. Alkaloidem w tej roślinie jest, leonuryna. Używana jest w tradycyjnej medycynie między innymi, jako lek odrobaczający, na gorączkę, bóle głowy i kaszel. Używana jest także, jako odtrutka przy ukąszeniu węża jadowitego. Najczęściej występuje w postaci suszu lub ekstraktu z liści/kwiatów. Pojawia się, jako jeden ze składników większości mieszanek ziołowych przeznaczonych do palenia dostępnych w smart shopach.
Efekty działania
Działanie psychoaktywne pojawia się przede wszystkim podczas palenia liści, kwiatów lub ekstraktu. Palone liście dają bardzo ostry dym, a efekty opisywane są, jako słabe. Ekstrakt z liści daje mocniejsze działanie. Spektrum doznań podobne jest do objawów wywołanych przyjęciem słabszych odmian konopi indyjskich. Najczęściej odczuwa się euforię, stymulację oraz efekty empatogenne. Po większych dawkach występowała senność.
Zagrożenia i działania niepożądane
Przy częstym używaniu, posiada działanie uzależniające podobne do uzależnienia nikotynowego. Nie zostało to jak na razie naukowo potwierdzone. Działanie Leonotis Leonurus niewątpliwie zaburza świadomość i percepcję. Z tego powodu nie jest wskazane prowadzenie pojazdów ani obsługiwanie maszyn po zażyciu tej rośliny. Dość często opisywanymi skutkami ubocznymi po przyjęciu większych dawek były nudności i wymioty, czasem także napięcie mięśni.

MIESZANKI ZIOŁOWE
Susz roślinny, często aromatyzowany, także w postaci skrętów. Badania i analizy chemiczne wykazały, że przynajmniej w kilku mieszankach ziołowych oferowanych także na polskim rynku znajduje się, co najmniej kilka syntetycznych agonistów receptorów kanabinoidowych takich jak JWH-018 czy CP-47, 487 najprawdopodobniej dodawanych do materiału roślinnego w procesie produkcyjnym. Efekty działania: Działanie, podobnie jak w przypadku konopi, lekko psychodeliczne; w zależności od typu mieszanki, indywidualnych cech organizmu użytkownika oraz jego nastroju może działać bardziej euforyzująco i stymulująco lub uspokajająco i relaksująco.
Działania niepożądane:
Bóle głowy, bóle w okolicy klatki piersiowej, bezpośrednio po paleniu chwilowe problemy z oddychaniem (płytki oddech), znużenie, brak chęci do działania, problemy z koncentracją, stany lękowe (nasilające się przy wysokich dawkach). Zagrożenia: W opisie składu mieszanek ziołowych znaleźć można informacje, że ich poszczególne składniki są pochodzenia naturalnego i od wieków używane były w różnych rejonach świata w celach rytualnych. Choć może nie ma udokumentowanych doniesień o szkodliwości czy ryzyku związanym z ich okazjonalnym używaniem, trzeba jednak sobie zdawać sprawę, z co najmniej kilku rzeczy:
- Niektóre „mixy” mają w swoim składzie nawet do 10 różnych roślin zawierających różne składniki psychoaktywne (alkaloidy). Być może nie zaszkodzi komuś jeden składnik, nie zaszkodzi drugi, ale zaszkodzić może trzeci i czwarty;
- Paląc mieszankę, wprowadza się do organizmu jednocześnie kilka różnych substancji oraz bliżej nieokreśloną liczbę produktów (niecałkowitego) spalania. Niektóre z nich mają działanie euforyzujące, niektóre stymulujące, niektóre uspokajające, niektóre przeciwbólowe, a jeszcze inne nawet psychodeliczne;
- Nie wiadomo tak naprawdę, w jakim stopniu ziołowe mieszanki mogą zaszkodzić i jak bardzo człowiek ryzykuje, paląc je;
- Szukając właściwej proporcji składników, producenci ziołowych mieszanek kierują się przede wszystkim oczekiwaną maksymalną siłą jej działania przy jak najniższych kosztach produkcji. Trudno przypuszczać, że biorą pod uwagę także jej nieszkodliwość i bezpieczeństwo używania tak, więc mieszanki ziołowe można łatwo przedawkować.

SZAŁWIA WIESZCZA (Salvia divinorum)
Roślina występująca w stanie naturalnym w Meksyku na wysokościach 300–1800 m n.p.m. Jej głównym składnikiem aktywnym (alkaloidem) jest salvinorin A.Wystepuje w postaci suszu roślinnego (liście, skręty), ekstrakt. Efekty działania: Bardzo zróżnicowane w zależności od indywidualnych cech organizmu użytkownika, nastroju i dawek. Działanie opisywane jest, jako bardzo silnie halucynogenne, któremu towarzyszy brak kontroli nad zachowaniem i poważne trudności w poruszaniu się. Najczęściej szałwię zażywa się paląc – efekt działania utrzymuje się od kilku do kilkudziesięciu minut. Po zażyciu drogą doustną efekt psychodeliczny może utrzymywać się znacznie dłużej, ale jest słabszy. Zagrożenia i działania niepożądane natury psychicznej: Palona szałwia (w szczególności jej ekstrakty) działa krótko, ale bardzo silnie. U wielu palaczy mogą wystąpić ataki szału, łącznie z koszmarnymi halucynacjami i urojeniami (niektórzy „użytkownicy” donoszą o stanach podobnych do psychozy). Nie jest wykluczone, że, podobnie jak niektóre inne halucynogeny (LSD, psylocybina), szałwia może indukować choroby psychiczne. Zagrożenia i działania niepożądane natury fizycznej: Bezpośrednio po zapaleniu, palący może zostać wprowadzony w stan, w którym całkowicie utraci kontrolę nad swoimi czynami. Trwa to stosunkowo krótko, ale wystarczająco długo, by wyrządzić sobie poważną krzywdę (wypadek, uszkodzenie ciała itd.). Ból głowy, spowodowany wdychaniem z dymem różnych produktów spalania, może utrzymywać się nawet kilka godzin po użyciu.
TFMPP – (3-Trifluorometylofenylpiperazyna)
To substancja psychoaktywna z grupy pochodnych piperazyny, o działaniu stymulującym.Wystepuje w postaci białego proszku. Najczęściej jednak występuje w połączeniu z BZP pod postacią kapsułek lub tabletek. Efekty działania: Większość źródeł podaje, że TFMPP nie powoduje atrakcyjnych dla użytkowników efektów psychoaktywnych. Efekt stymulacji Ośrodkowego Układu Nerwowego (OUN) następuje po użyciu łącznie TFMPP i BZP. Mechanizm działania, według niektórych źródeł jest zbliżony do MDMA, a według innych przypomina raczej LSD zmieszane z metamfetaminą, choć o dużo słabszym działaniu (przy bardzo niskich dawkach). Działanie niepożądane: Migreny, bóle głowy, utrata apetytu, bezsenność, wymioty (nasilające się przy wysokich dawkach). Zagrożenia: Może uzależniać. Używanie tej substancji może także spowodować odwodnienie organizmu i przyspieszenie tętna, obciążając tym samym układ krążenia. Jeszcze jednak nie wszystko wiadomo na temat zagrożeń związanych z przyjmowaniem tej substancji, a także skutków długotrwałego jej używania. Interakcje z innymi lekami pozostają nieznane. Sytuację dodatkowo utrudnia fakt, że substancja ta działa w połączeniu z BZP.

PRAWDY I MITY O DOPALACZACH

"dopalacze są bezpieczną alternatywą dla substancji nielegalnych" Informacje z badań dotyczą faktu, że dopalacze nie zawierają substancji objętych kontrolą prawną, co nie jest równoznaczne z tym, że oferowane produkty są bezpieczne dla użytkowników. Nie ma, zatem mowy o żadnym certyfikacie bezpieczeństwa używania. Liczba wiarygodnych badań i analiz na temat tzw. dopalaczy, w większości będących nowo zsyntetyzowanymi substancjami, jest bardzo ograniczona.

"dopalacze są wyrobami kolekcjonerskimi" Producenci podają opis produktu, jego skład, wskazują dawkowanie, informują o przeciwwskazaniach, a także przytaczają recenzje użytkowników. Na opakowaniach dopalaczy widnieją jednak wyraźne ostrzeżenia: „Nie do spożycia przez ludzi”. W sklepach sprzedawane są jako „produkty kolekcjonerskie”, co znaczy, że oferta adresowana jest do kolekcjonerów tabletek, którzy umieszczają je w klaserach i trzymają na półkach, obok kolekcji znaczków czy monet.

"dopalacze są legalne w całej Europie" Często można usłyszeć opinię, że dopalacze są legalne w całej Europie, podczas gdy poziom kontroli nad substancjami zawartymi w dopalaczach w poszczególnych krajach jest różny. Istnieją w Europie takie kraje, jak Wielka Brytania czy Holandia, które prowadzą politykę bardziej liberalną względem ww. substancji. Są także kraje, które prowadzą politykę bardziej restrykcyjną, a lista substancji zakazanych obejmuje bardzo szerokie spektrum substancji, w tym także większość składników dopalaczy (np. Szwecja, Belgia czy Francja).

Opracowała: Katarzyna Owsińska
Źródło: Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii
oraz internet.